ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET LUDOWY . . . . . dobry kurs z zachodnim wiatrem

   

      

    Pochodzenie uniwersytetów ludowych

Sięgając do ujęcia tradycyjnego Szkół dla Życia należy rozpocząć od przybliżenia wybitnej postaci Mikołaja Fryderyka Seweryna Grundtviga. Duńczyka, który w toku swoich prac i analiz stworzył koncepcję uniwersytetu ludowego, jako placówki dla dorosłych mieszkańców wsi, „która by ich przygotowała do udziału w sprawach społecznych”[3]. Grundtvig był duńskim teologiem i kapłanem, ale także filozofem, historykiem, poetą, pedagogiem i szanowanym działaczem społecznym. Pracował nad koncepcją Szkoły dla Życiaprzez okres blisko dwudziestu lat. Kiedy projekt szkoły dla ludu został zakończony, a decyzja Króla Christiana VIII o utworzeniu pierwszej wszechnicy – po kilkuletniej „walce” z opozycją – w końcu została ogłoszona odpowiednim dekretem, to nagła śmierć Króla przekreśliła możliwość wdrożenia w życie projektu grundtvigiańskiego.

Zawirowania historyczno-polityczne spowodowały, iż pierwszą szkołą ludową w pełni realizującą (ale nie od początku powstania) założenia ideowe M.F.S. Grundtviga był uniwersytet ludowy (Folkehojskole) w Ryslinge, w którym nauczano ubogich rolników, a jego założycielem był Krystian Kold (1816-1870). Był to moment przełomowy w historii uniwersytetów ludowych w Danii, które zyskały w krótkim czasie dużą popularność. Idea Szkoły dla Życia dość szybko „wyemigrowała” także do innych krajów, gdzie również cieszyła się niebagatelną popularnością.

W historii polskiej oświaty zachodzi pewna trudność jeśli chodzi o określenie konkretnej daty (a w tym i pierwszej placówki) powstania pierwszej instytucji funkcjonującej w oparciu o pedagogię Grundtviga. Uwagę na ten fakt zwraca również Tomasz Maliszewski, który w swoich rozlicznych tekstach rozważa odpowiedź na pytanie o to „jak daleko, jak głęboko w historię można sięgać, aby poszukiwać czy to instytucji społecznych lub innych zorganizowanych form działalności edukacyjnej, czy też rodzimych rozważań teoretycznych odpowiadających genetycznym założeniom idei, którą uosabia związek frazeologiczny uniwersytet ludowy?”[4]. Podążając za tokiem myślowym Maliszewskiego warto by się zastanowić czy mówiąc o zaistnieniu koncepcji Szkoły dla Życia w Polsce należy podawać datę utworzenia Uniwersytetu Ludowego w Dalkach (1921 rok) przez księdza Antoniego Ludwiczaka, czy może raczej utworzonego w 1924 roku Uniwersytetu Ludowego w Szycach przez Ignacego Solarza, a może właściwiej byłoby sięgnąć nieco dalej i spostrzec, że dużo z koncepcji Grundtviga odnajdujemy w Naszym ojczystym Pszczelinie, gdzie Jadwiga Dziubińska w 1900 roku utworzyła Fermę Ogrodniczą dla dorosłych. Trudno jest jednoznacznie przyjąć, która z tych placówek zasługuje na miano pierwszego polskiego uniwersytetu ludowego. W mojej ocenie (ale także i innych badaczy uniwersytetów ludowych w Polsce) we wszystkich trzech wymienionych placówkach realizowano pedagogię Grundtviga, a zatem uznać można, iż pierwszym uniwersytetem ludowym w Polsce – choć nie noszącym takiej nazwy – będzie Farma Ogrodnicza prowadzona w mazowieckim Pszczelinie. To właśnie tam Jadwiga Dziubińska prowadziła placówkę, której konspiracyjnym celem „miało być jednak nie tylko przygotowanie słuchaczy do nowoczesnego gospodarowania na roli, ale także zaszczepienie w nich ducha społecznikowskiego i wychowanie przyszłych liderów społeczności lokalnej”[5]. Działalność tej placówki, ale także kliku innych powołanych w kolejnych latach w Kruszynku, Sokołówku, Gołotczyźnie, Krasieninie oraz Bratnem (za: Maliszewski 2003), przerwał wybuch II Wojny Światowej. Od tego momentu losy polskich uniwersytetów ludowych bywały różne, jednak już zawsze (w mniejszej lub większej liczbie) były/są one obecne w historii oświaty osób dorosłych w Polsce.  

-                                                                                                                                                    

Zachodniopomorski Uniwersytet Ludowy

 

STATUT

FUNDACJI ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET LUDOWY 

 

Rozdział I

§ 1

Fundacja Zachodniopomorski Uniwersytet Ludowy, zwana dalej „Fundacją”, została ustanowiona aktem notarialnym z dnia 16 maja 2017 roku, Repertorium A Numer 986/2017, sporządzonym przez Małgorzatę Stach w siedzibie Kancelarii Notarialnej przy ul. Bolesław Śmiałego w Szczecinie.

 

§ 2

Fundacja działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Tekst jednolity Dz.U. 2016, poz. 40 z późn. zmianami), innych regulacji dotyczących organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego oraz postanowień niniejszego Statutu.

 

§ 3

Fundacja posiada osobowość prawną.

 

§ 4

1.   Fundacja posługuje się nazwą skróconą: „Zachodniopomorski Uniwersytet Ludowy”.

2.   Siedzibą Fundacji jest Mierzyn.

3.   Terenem działania Fundacji jest obszar Rzeczpospolitej Polskiej.

4.   Fundacja może prowadzić działalność poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

5.   Realizacja zadań statutowych Fundacji może być prowadzona we współpracy z innymi podmiotami, zarówno na obszarze Polski, jak i za granicą.

 

§ 5

Fundacja została ustanowiona na czas nieoznaczony.

 

§ 6

Fundacja może ustanawiać odznaki, medale honorowe i przyznawać je wraz z innymi nagrodami i wyróżnieniami, osobom fizycznym i prawnym zasłużonym dla fundacji.

 

§ 7

Nadzór nad Fundacją sprawuje właściwy Minister.

 

§ 8

Fundacja używa pieczęci z napisem – Zachodniopomorski Uniwersytet Ludowy, a także zgodnie z odpowiednimi przepisami może korzystać z innych wyróżniających ją wzorów i znaków graficznych.

 

 

Rozdział II

§ 9

Celem Fundacji jest:

  1. wspieranie osób w każdym wieku w samorozwoju;
  2.  działania i inicjatywy edukacyjne i prozdrowotne;
  3. działalność edukacyjna na rzecz osób dorosłych, w tym osób starszych;
  4. działanie na rzecz rozwoju nauki, edukacji, oświaty, kultury, sztuki, w tym sztuki ludowej i rękodzielnictwa;
  5. szerzenie idei uniwersytetów ludowych;
  6. aktywizacja dorosłych, a tym osób starszych i niepełnosprawnych, w zakresie sportu, rekreacji i turystyki;
  7. działanie na rzecz promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez zatrudnienia i zagrożonych zwolnieniem z pracy zawodowej;
  8. działania na rzecz swobodnego dostępu do kultury, sztuki, informacji i edukacji;
  9. działania na rzecz popularyzacji nauki i edukacji oraz kultury;
  10. aktywizacja osób niepełnosprawnych w każdym wieku
  11. budowanie i propagowanie społeczeństwa obywatelskiego;
  12. aktywizacja i wspieranie społecznej i edukacyjnej aktywności obywateli, w szczególności: kobiet, osób uzależnionych, chorych psychicznie, niepełnosprawnych intelektualnie i fizycznie, bezdomnych, bezrobotnych, migrantów;
  13. współpraca z Ogólnopolska siecią Uniwersytetów ludowych oraz Partnerstwem „Uniwersytety Ludowe na rzecz Edukacji Obywatelskiej”

 

§ 10

Fundacja realizuje swoje cele statutowe przez:

  1. organizację kursów, szkoleń, warsztatów i innych form edukacji nieformalnej;
  2. działania aktywizujące i integrujące społeczności lokalne w zakresie rozwoju inicjatyw społecznych i ekonomicznych;
  3. tworzenie programów społeczno-edukacyjnych, służących reintegracji społecznej, wyrównywaniu szans, promocji kultury, sztuki i nauki, współpracy międzynarodowej i ekologii;
  4. współpracę z innymi podmiotami naukowymi, badawczymi i innymi podmiotami zajmującymi się edukacją, kulturą, rozwojem lokalnym i regionalnym w kraju i poza jego granicami;
  5. integrację środowisk uniwersytetów ludowych;
  6. organizowanie imprez kulturalnych, edukacyjnych, rozrywkowych i rekreacyjnych, wymian międzynarodowych i wewnątrz kraju, staży, spotkań, wyjazdów studyjnych, prowadzenie działalności sportowej i turystycznej, promocję i wsparcie wolontariatu;
  7. organizowanie warsztatów rękodzielnictwa z wykorzystaniem różnorodnych materiałów;
  8. organizację spotkań, szkoleń, prelekcji, sympozjów, konferencji, wykładów, korepetycji, wernisaży, wystaw, projekcji filmowych, zgrupowań formacyjnych, wycieczek i obozów wakacyjnych i krajoznawczych;
  9. utrzymywanie kontaktów i wymiana doświadczeń z pokrewnymi organizacjami w kraju i za granicą.

 

§ 11

Dla realizacji swoich celów statutowych Fundacja może prowadzić odpłatną i nieodpłatną działalność pożytku publicznego, zgodnie z art. 6-10 i nast. ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. 2016, poz. 1817).

 

Rozdział III

§ 12

1.   Organem Fundacji są Zarząd i Rada Fundacji.

 

§ 13

1.     Zarząd Fundacji jest jednoosobowy, składa się z Prezesa Zarządu.

2.     Kadencja Zarządu trwa 8 lat.

3.     Prezesa Zarządu powołuje Fundator. W przypadku śmierci Fundatora, kompetencje te przejmuje Rada Fundacji.

4.     Członkostwo w Zarządzie ustaje w przypadku:

a)   śmierci,

b)   sądowego pozbawienia praw publicznych lub utraty zdolności do czynności prawnych

c)   rezygnacji

d)   odwołania przez Fundatora.

5.     Odwołania Prezesa Zarządu dokonuje Fundator, w przypadku zaistnienia okoliczności, które w sposób długotrwały uniemożliwiają bądź w znaczny sposób utrudniają pełnienie funkcji przez Prezesa Zarządu lub powodują utratę zaufania do Prezesa Zarządu.

6.     Członkowie Zarządu nie mogą być osobami skazanymi prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.

7.     Fundację reprezentuje, w tym składa oświadczenia woli w sprawach majątkowych i niemajątkowych Prezes Zarządu jednoosobowo.

8.     Zarząd podejmuje uchwały jednoosobowo, Prezes Zarządu musi być obecny i ma wyłączny głos przy podejmowaniu uchwał.

9.     Posiedzenia Zarządu odbywają się co najmniej raz na kwartał, zwoływane są przez Prezesa Zarządu.

10. Strukturę organizacyjną i formy działania Zarządu może precyzować Regulamin, uchwalony przez Zarząd Fundacji.

11. Zarząd może powoływać pełnomocników do kierowania wyodrębnioną sferą spraw należących do zadań Fundacji.

 

§ 14

Do kompetencji Zarządu Fundacji należy m.in

  1. Reprezentowanie Fundacji na zewnątrz i kierowanie jej działalnością.
  2. Opracowywanie i uchwalanie rocznych planów merytorycznych i finansowych.

3.   Sporządzanie i przedstawianie Radzie Fundacji rocznych sprawozdań z działalności Fundacji oraz sprawozdań finansowych za dany rok.

 

  1. Przygotowywanie i przedstawianie Ministrowi sprawującemu nadzór nad działalnością Fundacji rocznych sprawozdań z jej działalności.
  2. Zarządzanie majątkiem Fundacji.
  3. Ustalanie wielkości zatrudnienia.
  4. Podejmowanie decyzji o przystępowaniu do innych podmiotów oraz tworzeniu innych podmiotów.

8.   Podejmowanie decyzji w sprawach nie zastrzeżonych w niniejszym Statucie do kompetencji innych władz Fundacji.

§ 15

Zmian w statucie Fundacji dokonuje Rada Fundacji uchwałą.

 

§ 16

1.     Rada Fundacji jest organem nadzorczym i kontrolnym.

2.     Rada Fundacji składa się z 2 Członków, w tym Przewodniczącego, którego wybiera ze swego grona.

3.     Członków Rady Fundacji powołuje Fundator. W przypadku śmierci Fundatora, jego uprawnienia do powoływania Członków Rady Fundacji przejmuje Rada Fundacji, ustępująca w związku z końcem kadencji.

4.     Przewodniczący Rady kieruje pracami Rady, reprezentuje ją na zewnątrz oraz zwołuje i przewodniczy posiedzeniom Rady.

5.     Posiedzenia zwoływane są poprzez informację wysłaną mailowo na adres poczty elektronicznej, znajdujący się na liście adresów, prowadzonych przez Przewodniczącego Rady. Adresat musi otrzymać informację o posiedzeniu co najmniej na dwa tygodnie przed terminem posiedzenia. Obowiązek każdorazowej aktualizacji swojego adresu poczty elektronicznej spoczywa na Członku Rady.

 

§ 17

1.     Rada Fundacji podejmuje decyzje w formie uchwał, większością głosów, w obecności co najmniej połowy Członków.

2.     Tryb działania Rady Fundacji może precyzować uchwalony przez nią Regulamin.

 

§ 18

1.                             Kadencja Rady Fundacji trwa 8 lat.

2.                             Członkostwo w Radzie Fundacji wygasa z chwilą:

1)                                                           upływu kadencji

2)                                                           śmierci

3)                                                           złożenia pisemnej rezygnacji na ręce pozostałych Członków Rady Fundacji,

4)                                                           sądowego pozbawienia praw publicznych lub utraty zdolności do czynności prawnych

5)                                                           odwołania przez Fundatora

3.       Odwołania Członka Rady Fundacji dokonuje Fundator, w przypadku zaistnienia okoliczności, które w sposób długotrwały uniemożliwiają bądź w znaczny sposób utrudniają pełnienie funkcji przez Członka Rady lub powodują utratę zaufania do Członka Rady.

4.       Członkowie Rady Fundacji:

1)               nie mogą być członkami Zarządu ani pozostawać z nimi w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu, w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości służbowej,

2)           nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe,

3)           mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie w wysokości nie wyższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni.

 

§ 19

Do kompetencji Rady Fundacji należy:

1.     Nadzór nad działalnością Fundacji

2.     Wytyczanie głównych kierunków działalności Fundacji

3.     Podpisywanie umów o pracę i innych umów z Członkami Zarządu

4.     Zatwierdzanie opracowanych przez Zarząd planów działania Fundacji

5.     Ocena pracy Zarządu, przyjmowanie corocznego sprawozdania z działalności, zatwierdzanie sprawozdania finansowego i udzielanie Członkom Zarządu absolutorium.

 

Rozdział IV

 

§ 20

Majątek Fundacji stanowi fundusz założycielski wskazany w oświadczeniu woli o ustanowieniu Fundacji w kwocie 500 zł (pięćset złotych) oraz majątek nabyty w trakcie funkcjonowania Fundacji.

 

§ 21

1.                                     Fundacja prowadzi gospodarkę finansową zgodnie z obowiązującymi przepisami.

2.                                     Fundacja odpowiada za swoje zobowiązania całym swoim majątkiem.

3.                                     Rokiem obrachunkowym jest rok kalendarzowy.

 

§ 22

1.     Majątek Fundacji pochodzi z:

  1. darowizn, spadków i zapisów,
  2. dotacji i subwencji,

3.   zbiórek publicznych,

4.   nawiązek i świadczeń pieniężnych,

5.   przychodów z majątku nieruchomego i ruchomego oraz praw majątkowych,

6.   innych źródeł dopuszczonych przez przepisy prawa.

2.     Przychody osiągane przez Fundację są przeznaczane w całości na realizację jej celów statutowych.

 

§ 23

Przychody z dotacji, darowizn, spadków i zapisów mogą być użyte na realizację wszystkich celów statutowych Fundacji, jeżeli ofiarodawcy nie postanowili inaczej.

 

§ 24

Zabrania się:

1.     Udzielania pożyczek lub zabezpieczania zobowiązań majątkiem fundacji w stosunku do członków jej organów lub pracowników oraz osób, z którymi pracownicy pozostają w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, zwanych dalej „osobami bliskimi”.

2.     Przekazywania majątku fundacji na rzecz członków jej organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach.

3.     Wykorzystywania majątku fundacji na rzecz członków jej organów lub pracowników oraz ich osób bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, chyba że to wykorzystanie bezpośrednio wynika ze statutowego celu fundacji.

4.     Zakupu towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą członkowie organów fundacji lub pracownicy oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich lub po cenach wyższych niż rynkowe.

 

Rozdział V

§ 25

1.     Fundacja podlega likwidacji w razie wyczerpania środków finansowych i majątku Fundacji, a także w razie osiągnięcia celu, dla którego Fundacja była ustanowiona.

2.     Decyzję w przedmiocie likwidacji podejmuje Rada Fundacji.

3.     Likwidatorem Fundacji zostaje jej ostatni Zarząd, którego obowiązkiem jest działać zgodnie z obowiązującymi przepisami.

4.     Majątek Fundacji pozostający po jej likwidacji zostaje przeznaczony na cele, którym Fundacja służyła. Zarząd wskaże konkretny cel, na jaki majątek zostanie przeznaczony. Nie może on stanowić indywidualnego dochodu osób prawnych i fizycznych.

5.     Fundacja w stanie likwidacji może połączyć się z inną fundacją.

 

 

 

____________________                                                

Fundator Jarosław Kwiatkowski